Wat betekenen de aanduidingen op hydrauliekolie?

Op een verpakking hydraulische olie staat een reeks codes: ISO VG 46, HLP, HVLP, DIN 51524/2, ISO 11158 HM. Wie daar niet dagelijks mee werkt ziet er weinig verschil in, terwijl elke code iets anders zegt. Op deze pagina leggen we uit wat ze betekenen, zodat je weet waar je op moet letten als je machinefabrikant een bepaalde olie voorschrijft.

Waarvoor dient hydraulische olie?

Een hydraulisch systeem brengt kracht en beweging over via een vloeistof. De olie doet daarbij drie dingen tegelijk: hij draagt de druk over, hij smeert de pomp, de cilinders en de kleppen, en hij voert warmte en vuil af. De termen hydraulische olie, hydrauliekolie en hydraulische vloeistof worden in de praktijk door elkaar gebruikt en betekenen hier hetzelfde.

Wat is viscositeit?

Viscositeit is de dikte of vloeibaarheid van de olie. Te dun geeft lekverliezen en slijtage, te dik kost rendement en belast de pomp bij een koude start. Omdat olie dunner wordt als hij warmer wordt, is een viscositeitsgetal alleen bruikbaar als erbij staat bij welke temperatuur het gemeten is. Daarvoor bestaat de ISO VG-schaal.

Wat betekent ISO VG 32, 46 of 68?

ISO VG staat voor ISO Viscosity Grade. Het getal is de kinematische viscositeit bij 40 graden Celsius, uitgedrukt in mm²/s. ISO VG 46 heeft dus een viscositeit van ongeveer 46 mm²/s bij die temperatuur, en is daarmee dikker dan ISO VG 32 en dunner dan ISO VG 68.

De klassen lopen in vaste stappen. In ons eigen assortiment gaat dat van ISO VG 15 tot en met ISO VG 150, met ISO VG 46 als breedste klasse. Welke klasse jouw installatie nodig heeft, bepaalt de machinefabrikant en niet de leverancier. Neem die waarde altijd letterlijk over.

Wat betekent DIN 51524/2 en DIN 51524/3?

De Duitse DIN 51524-norm deelt hydraulische olie in naar samenstelling en gedrag. Twee delen kom je het vaakst tegen, en het verschil daartussen is het belangrijkste keuzemoment na de viscositeitsklasse.

• DIN 51524/2 HLP: minerale olie met additieven tegen slijtage, roest en oxidatie, met een standaard viscositeitsindex.
• DIN 51524/3 HVLP: dezelfde basis, maar met een verbeterde viscositeitsindex.

Daarnaast bestaan er varianten voor bijzondere omstandigheden: DIN 51524-2 HLPD en DIN 51524/3 HVLPD zijn detergerend, wat betekent dat ze het systeem schoonhouden en een kleine hoeveelheid water kunnen opnemen.

HLP of HVLP: wat is het verschil tussen HM en HV?

HM en HV zijn de aanduidingen uit de internationale normen ISO 11158 en ISO 6743-4. Ze lopen één op één mee met de DIN-indeling:

• HM komt overeen met HLP volgens DIN 51524/2. Een universele minerale olie met een standaard viscositeitsindex, geschikt voor systemen die op een redelijk constante temperatuur draaien.
• HV komt overeen met HVLP volgens DIN 51524/3. Door de hoge viscositeitsindex (HVI) houdt de olie zijn dikte beter vast wanneer de temperatuur sterk wisselt. Dat is relevant bij buitenwerk, wisselende belasting of een koude start gevolgd door zware inzet.

Je ziet vaak beide aanduidingen samen op een verpakking, bijvoorbeeld ISO 11158 HV en DIN 51524/3 HVLP. Dat zijn dus geen twee verschillende eigenschappen maar dezelfde eigenschap in twee normen. Een derde norm die je kunt tegenkomen is de Franse AFNOR NF E 48-603.

Welke soorten hydraulische olie zijn er nog meer?

• Zinkvrij: dezelfde HM- of HV-basis, maar zonder zinkhoudende additieven. Wordt onder meer gevraagd door fabrikanten die goedkeuringen als GM LS-2 of Bosch Rexroth RE 90220 voorschrijven.
• Detergerend: houdt het systeem schoon en verdraagt een kleine hoeveelheid water. Bedoeld voor installaties waar condens moeilijk af te voeren is.
• Biologisch afbreekbaar: op synthetische esterbasis, volgens ISO 15380 HEES. Bedoeld voor grondverzet en installaties waar een lekkage de bodem of het water kan raken.

Naast de normen schrijven veel machinefabrikanten een eigen goedkeuring voor. Namen die je regelmatig tegenkomt zijn Eaton Vickers, Sauer Danfoss, Denison, Bosch Rexroth en Caterpillar. Staat er zo’n goedkeuring in je instructieboekje, houd die dan aan: hij is specifieker dan de algemene norm.

Veelgestelde vragen

Hoeveel hydraulische olie heeft mijn systeem nodig?

Dat verschilt per machine en staat in het instructieboekje of op het typeplaatje. Vul nooit op gevoel bij: te veel olie kan bij opwarming voor overdruk zorgen, te weinig laat de pomp lucht aanzuigen. Controleer het peil op de kijkglas of peilstok bij de temperatuur die de fabrikant voorschrijft.

Kun je twee soorten hydraulische olie mengen?

Mengen van een HM en een HV van dezelfde klasse is technisch mogelijk, maar dan gelden de eigenschappen van de zwakste van de twee en vervallen de goedkeuringen. Meng nooit een zinkvrije of een biologisch afbreekbare olie met een standaard minerale olie, want dan verlies je precies de eigenschap waarvoor je hem gekozen hebt.

Is hydraulische olie hetzelfde als turbineolie?

Nee. Turbinetoepassingen stellen andere eisen aan luchtafscheiding en oxidatiestabiliteit. Onze hydraulische oliën zijn daar niet voor bedoeld en dat staat ook zo op de productpagina’s vermeld.

Bij welke temperatuur werkt hydraulische olie het beste?

Dat hangt af van het systeem en niet van de olie alleen. Draait je installatie met sterk wisselende temperaturen of buiten in de winter, dan is een HV met hoge viscositeitsindex de aangewezen keuze, omdat die zijn dikte beter vasthoudt. Bij een min of meer constante bedrijfstemperatuur volstaat een HM.

Hydraulische olie bestellen

77 Lubricants is een Nederlandse smeermiddelenfabrikant. Wij maken onze eigen hydrauliekolie en leveren rechtstreeks, in HM, HV, zinkvrij, detergerend en biologisch afbreekbaar. Bekijk het volledige aanbod hydrauliek olie, of ga direct naar de meest gevraagde klasse hydrauliek olie 32. Weet je niet zeker welke norm je nodig hebt, neem dan contact met ons op voordat je bestelt.