Home » Blog » Wat betekenen de aanduidingen op hydrauliekolie?

Wat betekenen de aanduidingen op hydrauliekolie?

Op een verpakking hydraulische olie staan al snel een paar codes. Een getal als 32 of 46, letters als HM of HV, en soms ook HLP of een DIN-norm. Bestel je voor het eerst olie voor een machine, dan is het niet altijd duidelijk wat die aanduidingen betekenen. In dit artikel leggen we uit wat hydraulische olie doet, wat viscositeit is, waar het getal voor staat en wat het verschil is tussen de soorten. Welke olie er precies in jouw machine moet, staat altijd in de handleiding. Met deze uitleg kun je die beter lezen.

Wat doet hydraulische olie?

In een hydraulisch systeem brengt de olie kracht over. De pomp zet de olie onder druk, en die druk beweegt de cilinders of hydromotoren van de machine, van de giek van een graafmachine tot de hefarm van een tractor. Daarnaast heeft de olie nog een paar taken. Hij smeert de pomp, de kleppen en de cilinders, voert warmte af en neemt vuil mee naar het filter. Omdat de olie zoveel tegelijk doet, maakt het veel uit of je de juiste soort en de juiste dikte gebruikt.

 

Wat is viscositeit?

Viscositeit is de dikte of stroperigheid van de olie. Hoe hoger de viscositeit, hoe dikker de olie en hoe langzamer hij stroomt. Die dikte hangt sterk af van de temperatuur: warme olie wordt dunner, koude olie dikker. Daarom wordt viscositeit altijd opgegeven bij een vaste temperatuur, en voor hydraulische olie is dat 40 °C. Is de olie te dun voor het systeem, dan neemt de interne lekkage toe en slijten onderdelen sneller. Is hij te dik, dan reageert de machine traag, kost het meer energie en heeft de pomp het zwaar bij een koude start.

 

Wat betekent het getal: 32, 46 of 68?

Het getal op de verpakking is de ISO VG-klasse, waarbij VG staat voor viscosity grade. Het geeft de viscositeit aan bij 40 °C, in mm²/s. Hoe hoger het getal, hoe dikker de olie. Hydrauliek olie 46 is dus dikker dan hydrauliek olie 32, en 68 is weer dikker dan 46. In ons assortiment lopen de klassen van 15 tot 150.

Welke klasse je nodig hebt, bepaalt de fabrikant van de machine. Die kijkt naar het type pomp, de werkdruk en de temperatuur waarbij het systeem draait. In het algemeen zie je de lagere klassen vaker in lichte systemen en bij lage temperaturen, en de hogere klassen in zware systemen die warm worden. Dat is geen regel om zelf mee te schuiven. Kies je een andere klasse dan voorgeschreven, dan loop je het risico dat de pomp of de afdichtingen er schade van krijgen.

 

HM of HV: welke past bij de temperatuur?

Naast het getal staat er meestal een type op de verpakking, vaak HM of HV. Dat zegt iets over hoe de olie zich gedraagt als de temperatuur verandert. HM is de standaard hydraulische olie, met een normale viscositeitsindex. Deze soort is beschreven in DIN 51524 deel 2, waar hij HLP heet. HV heeft een hoge viscositeitsindex: de dikte verandert minder als de olie warmer of kouder wordt. Die soort staat in DIN 51524 deel 3 en heet daar HVLP.

In de praktijk komt het hierop neer. Draait een machine binnen, bij een redelijk constante temperatuur, dan volstaat HM-olie meestal. Werkt een machine buiten, zowel in de zomer als in de winter, of moet hij vaak koud starten, dan ligt HV-olie meer voor de hand. Die vloeit beter als het koud is en houdt beter zijn dikte als het warm wordt. Ook hier is de handleiding van de machine leidend.

 

Andere soorten hydraulische olie

Naast HM en HV zijn er varianten voor specifieke situaties. In ons assortiment vind je onder meer:

  • Zinkvrije hydraulische olie (ZF), voor systemen waarin de fabrikant olie zonder zinkhoudende additieven voorschrijft.
  • Detergerende hydraulische olie (HLPD of HVLPD), die vuil en water in zwevende toestand houdt, zodat het met de olie wordt afgevoerd in plaats van in het systeem achter te blijven.
  • Biologisch afbreekbare hydraulische olie, voor machines die in of vlak bij water en natuur werken.

 

Bij deze varianten is het nog belangrijker om je aan het voorschrift van de fabrikant te houden. Een zinkvrij systeem vullen met gewone olie, of biologisch afbreekbare olie mengen met minerale olie, kan problemen geven.

 

Mengen, bijvullen en verversen

Verschillende soorten hydraulische olie door elkaar gebruiken raden we af. De additieven zijn niet altijd op elkaar afgestemd, en dan kan de olie zijn eigenschappen verliezen. Vul daarom bij met dezelfde olie die al in het systeem zit. Wil je overstappen op een andere soort, laat het systeem dan eerst leeglopen of doorspoelen zoals de fabrikant voorschrijft. Hoeveel olie er in het systeem gaat, staat ook in de handleiding.

Hoe vaak je hydraulische olie moet verversen, hangt af van het aantal draaiuren, de temperatuur waarop het systeem draait en hoeveel vuil en vocht erin komt. Het onderhoudsschema van de machine geeft daarvoor de richtlijn. Heb je nog een geopend vat op de plank staan, lees dan ook ons artikel over de houdbaarheid van smeermiddelen.

 

Welke hydraulische olie heb jij nodig?

Zoek in de handleiding van je machine twee dingen op: de ISO VG-klasse, dus het getal, en het type, zoals HM, HV, HLP of HVLP. Met die twee gegevens vind je in ons assortiment hydrauliek olie snel de juiste olie. Staat er een fabrieksgoedkeuring of een norm in de handleiding die je niet direct terugziet, of twijfel je tussen twee soorten, neem dan contact met ons op. Dan zoeken we het samen uit.